Dno ogrodu deszczowego tworzy się z kilku warstw – najczęściej z piasku, żwiru i kruszywa. Taka konstrukcja spowalnia odpływ wody i działa jak naturalny filtr. Dodatkowo rośliny posadzone w niecce wspierają oczyszczanie deszczówki – ich korzenie pomagają zatrzymywać zanieczyszczenia, które spływają z utwardzonych powierzchni, zanim woda wsiąknie w glebę.
Architektura ogrodowa
Dlaczego warto stworzyć ogród deszczowy?
Ogród deszczowy to praktyczny sposób na lepsze zagospodarowanie wody opadowej na własnej działce. Zamiast pozwalać deszczówce szybko spływać do kanalizacji lub tworzyć kałuże, zatrzymujesz ją tam, gdzie spadła i wykorzystujesz naturalne procesy zachodzące w glebie.
Sprawdź również: Ścieżki w ogrodzie - polecane materiały i realizacja
Przede wszystkim ogród deszczowy pomaga ograniczyć problem nadmiaru wody po intensywnych opadach. Zmniejsza ryzyko lokalnych podtopień, rozmywania trawnika i zalewania rabat, a przy okazji odciąża system odwodnienia. Deszczówka wsiąka w grunt stopniowo, dzięki czemu gleba pozostaje wilgotna także w suchych okresach.
Deszczówka, po przejściu przez warstwy filtracyjne i system korzeniowy roślin, w naturalny sposób zasila glebę. Rośliny mają stały dostęp do wilgoci, a ziemia z czasem lepiej ją chłonie i dłużej zatrzymuje wodę.
Ogród deszczowy wpływa również na mikroklimat wokół domu. Wilgotne podłoże i roślinność pomagają obniżyć temperaturę w upalne dni. Dodatkowo taka forma zagospodarowania terenu zwiększa bioróżnorodność – przyciąga owady zapylające i ptaki.
Rodzaje instalacji w ogrodzie deszczowym – w gruncie lub w pojemniku
Ogród deszczowy można wykonać na dwa sposoby – bezpośrednio w gruncie albo w pojemniku. Wybór zależy głównie od wielkości działki, warunków gruntowych i dostępnej przestrzeni.
Najczęściej spotykaną formą jest ogród deszczowy w gruncie – płytka, sucha niecka z warstwami drenażowymi. Woda opadowa trafia do wykopanego zagłębienia i stopniowo wsiąka w ziemię.
Jeśli ogród deszczowy znajduje się blisko budynku albo gleba słabo przepuszcza wodę, dno zabezpiecza się folią hydroizolacyjną, aby wilgoć nie oddziaływała na fundamenty. Takie rozwiązanie wymaga większego nakładu pracy i przygotowania kilku warstw filtracyjnych, ale pozwala zatrzymać największą ilość deszczówki.
Alternatywą jest ogród deszczowy w pojemniku, który sprawdzi się tam, gdzie nie ma możliwości wykonania wykopu, na przykład na tarasie, balkonie lub na działkach z wysokim poziomem wód gruntowych. W tym przypadku woda trafia do dużej skrzyni lub donicy ustawionej przy budynku i wypełnionej odpowiednim podłożem oraz roślinami.
To wariant prostszy i tańszy w wykonaniu, ale ma ograniczoną pojemność – nie przejmuje tak dużych ilości wody jak ogród deszczowy w gruncie.
Ogród deszczowy – rośliny, które warto posadzić
Dobór roślin ma bezpośredni wpływ na to, czy ogród deszczowy będzie spełniał swoją funkcję. Najlepiej sprawdzają się gatunki, które dobrze znoszą okresowe zalewanie, a jednocześnie radzą sobie także wtedy, gdy podłoże na jakiś czas przeschnie. Zwykle mają rozbudowany system korzeniowy, który stabilizuje glebę i wspiera naturalne oczyszczanie wody.
Zbiorniki na deszczówkę
W ogrodach deszczowych sadzi się głównie rośliny wodno-błotne oraz byliny, które lubią wilgoć. Ich korzenie zatrzymują zanieczyszczenia niesione z deszczówką, a obumarłe części roślin stopniowo wzbogacają podłoże w próchnicę. Dzięki temu gleba lepiej magazynuje wodę i wolniej ją oddaje.
Przeczytaj także: Jak założyć własny permakulturowy ogród warzywny? Uprawa permakulturowa w praktyce
Sprawdzone rośliny do ogrodu deszczowego to:
- kosaćce (irys syberyjski, irys żółty) – dobrze znoszą zalewanie i stabilizują brzegi niecki,
- tatarak zwyczajny – odporny, szybko rośnie i jest skuteczny przy filtracji wody,
- krwawnica pospolita – roślina miododajna, która dobrze radzi sobie w wilgotnym podłożu,
- turzyce (różne odmiany) – tworzą gęste kępy i chronią glebę przed wypłukiwaniem,
- dereń biały – krzew odpowiedni do większych ogrodów deszczowych,
- jeżówka – sprawdzi się w strefach, które szybciej przesychają.
Najlepiej łączyć różne gatunki roślin i sadzić je warstwowo – te najbardziej odporne na zalewanie w najniższej części niecki, a te, które słabiej tolerują nadmiar wody – na jej obrzeżach.
Ogród deszczowy w 5 krokach – instrukcja budowy od podstaw
Coraz więcej osób decyduje się na ogród deszczowy. Jak zrobić go krok po kroku? Oto prosta instrukcja!
1. Wybierz miejsce i zrób wykop
Na początek wybierz odpowiednią lokalizację. Najlepiej sprawdzi się naturalnie obniżony fragment działki albo miejsce w pobliżu rury spustowej, ale w odległości co najmniej 3 metrów od ścian budynku.
Gdy już znajdziesz miejsce, wykop nieckę o głębokości 15–30 cm – im głębsza, tym więcej wody pomieści. Dno uformuj z lekkim spadkiem, aby deszczówka rozchodziła się równomiernie i nie zbierała się w jednym punkcie.
2. Wykonaj uszczelnienie lub drenaż
Ten etap zależy od warunków gruntowych. Jeśli gleba jest ciężka, gliniasta lub ogród deszczowy znajduje się blisko fundamentów, warto zabezpieczyć dno folią PVC albo geowłókniną. W pozostałych przypadkach można zostawić przepuszczalny grunt i zastosować prosty drenaż, np. z rury perforowanej. Dzięki temu woda będzie wsiąkać stopniowo, bez ryzyka długotrwałego zalewania terenu.
3. Ułóż warstwy filtracyjne
Na dnie niecki ułóż warstwy odpowiedzialne za retencję i filtrowanie wody. Najpierw wysyp 10–20 cm grubego żwiru, który pomoże odprowadzać nadmiar deszczówki. Potem dodaj 20–30 cm mieszanki piasku i kompostu – ta warstwa wspiera oczyszczanie i poprawia strukturę podłoża. Na wierzchu rozsyp 10–20 cm dobrej ziemi ogrodowej, w której posadzisz rośliny.
4. Posadź rośliny i wykonaj ściółkowanie
Rośliny sadź dość gęsto, aby szybko się ukorzeniły i ustabilizowały podłoże. Gatunki, które najlepiej znoszą okresowe zalewanie, umieść w najniższej części niecki, a te bardziej odporne na przesychanie – bliżej krawędzi. Po posadzeniu przykryj całość 5–10 cm warstwą żwiru lub drobnych kamieni. Taka ściółka ogranicza parowanie, chroni glebę przed wypłukiwaniem i wygląda estetycznie.
5. Podłącz dopływ wody
Na końcu doprowadź wodę opadową do ogrodu deszczowego. Najczęściej robi się to przez podłączenie rury spustowej z rynny lub odpływu z utwardzonej nawierzchni. Dzięki temu deszczówka trafia bezpośrednio do niecki, zamiast rozlewać się po działce lub spływać do kanalizacji. Takie podłączenie zwiększa retencję i ułatwia gospodarowanie wodą po intensywnych opadach.
Jak dbać o ogród deszczowy? Konserwacja i eksploatacja
Przede wszystkim regularnie kontroluj drożność wlotów i rur spustowych, a liście oraz osady usuwaj na bieżąco, żeby nie blokowały dopływu wody. Wiosną oczyść nieckę z suchych resztek roślin.
W pierwszym roku po posadzeniu, podczas dłuższej suszy, rośliny mogą wymagać dodatkowego podlewania. Na początku sezonu usuń obumarłe pędy i wykonaj lekkie cięcia porządkujące.
Dowiedz się więcej: Jak stworzyć modny ogród? Stylowe meble, oświetlenie i aranżacje
Przed zimą upewnij się, że woda nie zalega w niecce ani w rurach doprowadzających. Większość roślin dobrze znosi mróz, a w razie potrzeby możesz je delikatnie osłonić liśćmi lub gałązkami.
Kompostowniki ogrodowe
Już wiesz, co to jest ogród deszczowy!
Ogród deszczowy to prosty sposób na lepsze gospodarowanie wodą opadową i poprawę warunków na posesji – bez skomplikowanej obsługi. Jeśli chcesz rozbudować retencję o dodatkowe elementy, w ofercie HOME & GARDEN znajdziesz m.in. zbiorniki na deszczówkę oraz produkty z kategorii architektura ogrodowa.
Zdjęcie 7
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy w ogrodzie deszczowym jest dużo komarów?
Nie. Ogród deszczowy nie sprzyja dużej liczbie komarów, ponieważ woda nie zalega w nim długo. Najczęściej wsiąka lub znika w ciągu doby po opadach, co nie stwarza warunków do rozmnażania komarów.
Ile kosztuje ogród deszczowy?
Koszt zależy od wielkości i zakresu prac. Mały ogród można wykonać samodzielnie za kilkaset zł (materiały ok. 50–150 zł/m²), natomiast profesjonalna realizacja (materiały + praca) to zwykle wydatek rzędu 200–500 zł/m².
Czy na ogród deszczowy potrzebne jest pozwolenie?
Przydomowy ogród deszczowy zazwyczaj nie wymaga pozwolenia budowlanego.
Czy każda gleba nadaje się pod ogród deszczowy w gruncie?
Najlepiej sprawdza się gleba o średniej przepuszczalności (np. piaszczysto-gliniasta). Jeśli zwierciadło wód gruntowych znajduje się bardzo płytko (poniżej ok. 1,5 m od powierzchni), warto zastosować izolację dna albo wykonać ogród w pojemniku — zbyt wysoki poziom wód gruntowych może osłabić działanie całego układu.
