Ta konstrukcja może stanąć zarówno w ogrodzie, jak i na tarasie. Najczęściej służy do wydzielenia i uporządkowania przestrzeni – pod pergolą można ustawić stół z krzesłami i stworzyć strefę jadalnianą albo zaaranżować miejsce do relaksu, np. z leżakami czy narożnikiem i stolikiem kawowym.
Architektura ogrodowa
Pergola często pełni również funkcję podpory dla roślin pnących. Z czasem zwiększają one zacienienie i poprawiają komfort przebywania pod zadaszeniem. Po kratownicy mogą wspinać się m.in. glicynia, milin, powojnik, róże pnące czy winorośl, szybko zazieleniając przestrzeń i tworząc naturalną osłonę przeciwsłoneczną.
Sprawdź również: Jak zrobić pergolę? Sprawdź prosty poradnik!
Rodzaje pergol ogrodowych – wolnostojące i przyścienne
W sklepach z wyposażeniem ogrodowym znajdziesz różne rodzaje pergol. Ze względu na rodzaj konstrukcji, wyróżnia się pergole wolnostojące i przyścienne.
Pergole wolnostojące
Pergole wolnostojące to konstrukcje niezależne od budynku. Ich stabilność zapewniają słupy nośne osadzone w gruncie. Najczęściej montuje się je na punktowych fundamentach betonowych albo na stalowych kotwach mocowanych do przygotowanej płyty. Takie rozwiązanie pozwala bezpiecznie przenieść ciężar pergoli oraz obciążenia od wiatru, a przy pełniejszym zadaszeniu – również od opadów.
Najczęściej pergola wolnostojąca opiera się na czterech słupach, choć przy większych rozpiętościach stosuje się dodatkowe podpory. Górną część tworzą belki obwodowe oraz elementy poprzeczne, które mogą pozostać otwarte albo stanowić bazę pod montaż zadaszenia.
Pergole przyścienne
Pergole przyścienne montuje się bezpośrednio przy ścianie budynku. Część obciążeń przenoszona jest na konstrukcję domu, dlatego najważniejszym elementem jest belka przyścienna, mocowana do muru za pomocą stalowych łączników. Pozostałe obciążenia przejmują słupy ustawione od strony ogrodu.
Pergole ogrodowe
W porównaniu z pergolami wolnostojącymi, wersje przyścienne mają zwykle mniejszą liczbę podpór – to ułatwia zagospodarowanie przestrzeni pod zadaszeniem. Ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo budynku częściej stosuje się tu pełniejsze formy dachu, takie jak panele, płyty lub systemy lamelowe. Konstrukcję projektuje się z uwzględnieniem odpowiedniego spadku oraz sposobu odprowadzania wody, tak aby nie była ona kierowana bezpośrednio na elewację.
Z jakich materiałów może być wykonana pergola? Drewno, stal, aluminium
Pergole mogą być wykonane z różnych materiałów – każdy ma swoje zalety i ograniczenia. Jaka najlepiej sprawdzi się w Twojej przestrzeni?
Pergole drewniane
To najbardziej klasyczne rozwiązanie, które sprawia, że ogród czy taras nabiera rustykalnego stylu. Najczęściej do ich budowy wykorzystuje się modrzew syberyjski, dąb czy robinię (zwaną akacją) – to gatunki drzewa, które są wystarczająco twarde, zbite i gęste, a do tego odporne na gnicie.
Dowiedz się więcej: Pergola na balkonie w bloku – jak ją ustawić i zaaranżować?
Jeżeli jednak zdecydujesz się na jakąkolwiek konstrukcję drewnianą ustawioną na zewnątrz, musisz pamiętać o regularnej konserwacji. Pergolę trzeba zabezpieczać przed wilgocią i owadami przez impregnację oraz malowanie. Przy prawidłowej pielęgnacji drewniana pergola może służyć przez wiele lat, ale jest mniej trwała od aluminium czy stali.
Pergole ze stali
Konstrukcja stalowa jest wyjątkowo solidna i stabilna. To dobry wybór, jeśli zależy Ci na trwałej pergoli, która nie ugnie się łatwo pod ciężarem dużych pnączy. Stal ma też uniwersalny wygląd – może podkreślić industrialny charakter ogrodu (proste, minimalistyczne formy) albo bardziej klasyczny styl, np. w wersji z ozdobnymi elementami kutymi. Minusem jest to, że pergola stalowa zwykle sporo waży, a sam materiał – jeśli nie zostanie właściwie zabezpieczony – może być podatny na korozję.
Pergole z aluminium
Ten typ konstrukcji jest obecnie bardzo popularny, zwłaszcza w nowoczesnych aranżacjach ogrodu i tarasu. Aluminiowa pergola jest lekka, trwała i praktycznie nie rdzewieje, nawet bez dodatkowych zabiegów konserwacyjnych. Dzięki temu nie wymaga regularnego malowania ani impregnacji.
Meble ogrodowe
Minusem może być wyższa cena początkowa w porównaniu z drewnem czy stalą oraz mniejsza sztywność aluminium – przy większych pergolach istotne jest więc solidne kotwienie i odpowiednie usztywnienie konstrukcji.
Co to jest pergola bioklimatyczna?
Pergola bioklimatyczna to nowoczesne zadaszenie tarasu z regulowanym dachem. Jej istotnym elementem są aluminiowe lamele, które można obracać w szerokim zakresie kątów, dzięki czemu samodzielnie decydujesz o ilości światła i przewiewie pod pergolą.
W upalne dni ustawia się lamele tak, aby ograniczyć bezpośrednie słońce, a jednocześnie zachować swobodny przepływ powietrza. Dzięki temu przestrzeń pod zadaszeniem nie nagrzewa się tak jak pod pełnym dachem – jest jasno, ale wyraźnie chłodniej. Podczas deszczu lamele można zamknąć, tworząc szczelne zadaszenie, a w wielu konstrukcjach woda jest odprowadzana wzdłuż profili poza strefę użytkową.
Pergola bioklimatyczna sprawdza się nie tylko latem. Po zamknięciu dachu może pełnić funkcję stałego zadaszenia tarasu przez większą część roku. Często jest też wyposażona w automatykę i czujniki pogodowe, które reagują na opady.
Pergola, trejaż czy altana – czym różnią się te konstrukcje?
Pergola często bywa mylona z innymi elementami małej architektury ogrodowej takimi jak trejaż czy altana. Czym się od siebie różnią?
Pergola a trejaż
Trejaż to najprostsza z tych konstrukcji. Ma formę lekkiej ramy lub kratownicy i służy przede wszystkim jako podpora dla roślin pnących. Nie tworzy zadaszenia ani wyraźnie wydzielonej strefy – wybiera się go głównie wtedy, gdy potrzebne jest miejsce do prowadzenia roślin. Trejaż pozwala kierować pędy pionowo lub poziomo, np. przy ścianie, wzdłuż ścieżki albo jako element zielonego tunelu.
Pergola a altana
Altana to bardziej zamknięta forma architektoniczna. Ma pełny dach oraz co najmniej częściowe ściany, a często także podłogę. Funkcjonuje jak osobny obiekt w ogrodzie – chroni przed deszczem, wiatrem i chłodem, a czasem może też służyć do przechowywania sprzętów lub nawet do użytkowania przez większą część roku.
Markizy tarasowe
Pergola pozostaje konstrukcją otwartą. Nie odgradza przestrzeni od ogrodu ani widoku na otoczenie. Zamiast tego zapewnia półcień i lekką osłonę.
Jak zaaranżować pergolę? Rośliny i oświetlenie
Pergola w ogrodzie to nie tylko funkcjonalna konstrukcja – to także element aranżacji. Aby stanowiła zielony punkt na mapie Twojego ogrodu, obsadź ją odpowiednimi roślinami pnącymi.
Do pergoli idealnie pasują gatunki szybkorosnące i efektowne kwitnące, np.:
- glicynia chińska (wisteria),
- milin amerykański,
- powojniki,
- róże pnące,
- hortensja pnąca,
- winorośl.
Te pnącza obficie kwitną i z czasem tworzą gęste zadaszenie z liści. Warto jednak pamiętać, że niektóre – zwłaszcza glicynia – po rozrośnięciu potrafią być bardzo ciężkie, dlatego konstrukcja pergoli musi być na to przygotowana. Przed posadzeniem takiego pnącza upewnij się, że słupy i belki mają odpowiednią nośność.
Jeśli chcesz, aby pergola dobrze wyglądała także po zmroku, zadbaj o oświetlenie. Nastrojowy efekt dają girlandy świetlne, np. lampki LED zawieszone na belkach lub poprowadzone wzdłuż konstrukcji – najlepiej w ciepłej bieli i o delikatnym natężeniu. Dobrym rozwiązaniem są też lampy solarne, np. montowane na słupach albo zawieszane między roślinami – ładują się w ciągu dnia i wieczorem podświetlają pergolę, tworząc przytulny klimat do odpoczynku w ogrodzie.
Przeczytaj także: Oświetlenie tarasu – co wybrać i gdzie umieścić?
Pergola w ogrodzie – zaaranżuj swoją przestrzeń z HOME & GARDEN!
Aranżując ogród czy taras, pomyśl o wkomponowaniu w projekt funkcjonalnej pergoli. To świetny sposób na zacienienie przestrzeni i zapewnienie sobie przyjemnego miejsca do wypoczynku np. w środku upalnego lata. Pergole znajdziesz w sklepie HOME & GARDEN! Urządź z nami swoją zieloną przestrzeń i ciesz się relaksem na świeżym powietrzu!
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy na budowę pergoli potrzebne jest pozwolenie?
W większości przypadków niewielka pergola nie wymaga pozwolenia na budowę – zwykle wystarczy zgłoszenie. Przy dużych konstrukcjach lub takich, które mogą wpływać na otoczenie, warto wcześniej sprawdzić wymagania w urzędzie.
Czym różni się pergola od zadaszenia tarasu?
Pergola pozwala regulować ilość światła i przewiew, natomiast zadaszenie tarasu ma stały dach i zapewnia pełną ochronę przed opadami.
Jakie drewno na pergolę wybrać, aby służyło przez lata?
Najlepiej sprawdzają się trwałe gatunki, takie jak modrzew, dąb czy robinia, a także drewno egzotyczne.
Czy pergola chroni przed deszczem?
Ażurowa pergola nie zatrzymuje deszczu. Ochronę przed opadami daje pergola z zamykanym dachem, np. lamelowym, lub pełne zadaszenie tarasu.
