Pierwsze ogrody w stylu francuskim powstały w XVII w. za sprawą Ludwika XIV, który postawił na przepych, bogactwo, symetrię i wyraźne linie w ogrodach Wersalu. Idealnie strzyżone trawniki i formowane żywopłoty często układały się w labirynty. Zdobiły je fontanny i rzeźby. Ogrody francuskie hołdowały regularności, powtarzalności i symetrii. Cechował je rozmach, który na małych powierzchniach przytłaczał i był groteskowy, toteż tego typu założenia realizowano raczej na większych przestrzeniach.

Nawet jednak w najmniejszych ogrodach można zaplanować ogród francuski. Uwzględniając najważniejsze jego cechy, jesteśmy w stanie, choć minimalnie odtworzyć jego założenia i nawet ograniczając się jedynie do symetrii, formowanych żywopłotów oraz drzew ciętych, możemy stworzyć wyjątkowy klimat architektury ogrodowej dawnych lat.

Jaki powinien być ogród francuski? Przede wszystkim starannie zaplanowany. Główna alejka powinna być szeroka i stanowić oś ogrodu. Od niej mogą odchodzić węższe ścieżki i labirynty. Na dalszych planach powinny znaleźć się rzeźby, fontanny, strumienie, czy altany. Co najważniejsze, kompozycje powinny być symetryczne, z odstępstwem od różnorodnych elementów architektury ogrodowej. W zaułkach czasami planuje się nawet amfiteatry.

Pomysł na ogród francuski powinien uwzględniać proste zasady:

  • Ogród powinien być zaprojektowany na planie geometrycznym, z uwzględnieniem złudzeń optycznych, perspektyw oraz osi.
  • Centralnym punktem ogrodu powinien być budynek, ewentualnie altana czy centrum labiryntu.
  • Do centrum ogrodu powinna prowadzić oś centralna.
  • Roślinność porastająca ogród powinna być geometrycznie formowana i sadzona.
  • Istotne jest zastosowanie złudzeń optycznych, przez umieszczenie w ogrodzie fontann, kanałów, kaskad, luster.
  • Bardzo ważne są również rzeźby, najlepiej bogato zdobione, ławki, trejaże, pergole itd.
  • W ogrodzie francuskim muszą być zastosowane proste podziały, alejki, wydzielone szpalery i zaułki.
  • Całość powinna być otoczona żywopłotami, murkami i płotami.

W ogrodach francuskich stosuje się odpowiednie rośliny

Jeśli zdecydujemy się na założenie ogrodu francuskiego, powinniśmy zaplanować nasadzenia odpowiednich roślin. Ogród barokowy powinien być obsadzany roślinnością rodzimą, ale idealnie nadająca się do formowania. Jeżeli z powodu walorów estetycznych chcemy zastosować roślinność źle znoszącą formowanie, można ją posadzić np. w zwierzyńcach.

labirynty w ogrodzie w stylu francuskimDo formowania szpalerów najczęściej stosuje się graby, buki, lipy, cisy, bukszpany, jałowce. Aleje oraz boskiety obsadza się często żywotnikami, kasztanowcami i kasztanami jadalnymi, lipami oraz ostrokrzewem lub głogiem.

W szyku ogrodów francuskich istotne miejsce zajmują również egzotyczne rośliny ciepłolubne, takie jak pomarańcze, cytryny, wawrzyny, mirty i jaśminy, które poza sezonem wegetacji rosną w pomarańczarniach i oranżeriach.

Żaden ogród francuski nie może obyć się również bez róż, świerków i żywotników, lilaków, sumaka octowca, perukowców, morwy białej, magnolii, tulipanowców, hortensji, miłorzębów, juk i cypryśników. W ogrodach francuskich sadzone są także kwiaty cebulowe, ostróżki, wyżliny, nagietki, lewkonie, dzwonki, goździki, kosaćce czy fiołki.

W ogrodach francuskich ważne są elementy architektury

Pomysł na ogród francuski musi uwzględniać założenia architektoniczne stylu. Aranżacja ogrodu przed domem powinna być podzielona na trzy główne części. Najbliżej domu zlokalizowane są partery ogrodowe, obsadzone kwiatami. Nieco dalej formuje się część drzewiastą, czyli gabinety ogrodowe i boskiety, poprzecinane licznymi dróżkami, najczęściej wysypanymi kolorowym żwirkiem.

W ogrodzie francuskim nie ma miejsca na przypadek

Jeśli zechcemy urządzić ogród francuski, nie musimy rezygnować zupełnie z pospolitych roślin, ziół czy warzyw. Symetryczne rabaty okolone niskimi żywopłotami mogą być obsadzone nawet pospolitymi warzywami. Ten styl architektury krajobrazu nie uznaje jednak odstępstw oraz ładu, porządku i geometrii.