Ogród wertykalny na ścianę to świetne rozwiązanie w przypadku ograniczonej przestrzeni, np. na małych balkonach czy tarasach. Często pojawia się także na ścianach budynków wewnątrz oraz na zewnątrz. Takie ogrody zdobią domy, biurowce czy centra handlowe.
Ten rodzaj aranżacji zieleni to nie tylko dekoracja! Zielona ściana może spełniać także funkcję izolacji termicznej budynku. Najważniejsze jest jednak to, że zielone ogrody wertykalne poprawiają jakość powietrza. Naturalną pożywką dla roślin jest bowiem dwutlenek węgla.
Zobacz także: Ogród minimalistyczny przed domem
Otaczanie się zielenią uspokaja, relaksuje i pozytywnie wpływa na nastrój człowieka. Często więc roślinna ściana znajduje swoje miejsce w kąciku wypoczynkowym w salonie, sypialni czy też na balkonie.
Meble ogrodowe
Ogród wertykalny w domu i na balkonie – inspiracje
Najpopularniejszym rodzajem wertykalnego ogrodu jest układ doniczkowych półek zawieszonych na konstrukcji przymocowanej do ściany. W donicach znajdują się piętrowo umieszczane rośliny. We wnętrzarstwie bardzo popularną dekoracją nowoczesnych wnętrz jest zielona ściana wykonana z miękkiego mchu. Ozdobiona może być krzakami i paprociami, które występują w runie leśnym. Wyzwaniem będzie tu system nawadniania, ponieważ mech kocha wilgoć.
Ciekawym rozwiązaniem jest wiszący ogród z kwiatów, umieszczony na balustradzie balkonu. Można go zrobić z zawieszanych doniczek. Wystarczy posadzić w nich kolorowe kwiaty, np. petunie, begonie czy lobelie i ułożyć je tak, by tworzyły kaskadę kolorów.
Inne rozwiązanie to balkonowa ściana zielonych pnączy. Przy ścianie zamontuj pionowe kratki. Aby wzmocnić konstrukcję, możesz przymocować je do ściany za pomocą haków. Na podłodze ustaw donicę z zasadzonymi pnączami, takimi jak winorośl, powojnik czy bluszcz. Pomóż roślinom i prowadź je tak, aby wspinały się w górę po kratkach i stworzyły zielony mur.
Wertykalne ogrody to także dobry sposób na uprawę swoich ziół. Przy ścianie ustawić możesz regał, europaletę lub kratkę, na której zamocujesz skrzynki. W doniczkach zasiej nasiona mięty, bazylii, oregano czy tymianku. Taki wertykalny ogród nie tylko pięknie wygląda, ale i apetycznie pachnie. Zioła możesz uprawiać w warunkach domowych przez cały rok.
Sprawdź też: Kwiaty doniczkowe na taras – na co zwrócić uwagę przy ich wyborze?
Jeżeli nie masz swojego ogródka, ale chcesz uprawiać warzywa, wertykalny układ ogrodu na balkonie może być rozwiązaniem właśnie dla Ciebie. Stwórz pionową konstrukcję i posadź pomidory, sałatę, rzodkiewki czy papryki. Oczywiście warzywniak na balkonie będzie rosnąć tylko w określonych porach roku – najczęściej wiosną i latem. Jeszcze innym pomysłem jest tzw. ogród wertykalny stojący. Aby ustawić go na balkonie, na tarasie czy nawet w domu, nie potrzebujesz wsparcia w postaci ściany. Pionową konstrukcję można oprzeć na pergoli lub kratce najczęściej przymocowanej do skrzyni, z której wyrastają rośliny.
Pergole ogrodowe
Ogród wertykalny w domu – pomysły na nowoczesne konstrukcje i moduły
W domowym ogrodzie wertykalnym możesz wybrać panele z filcu, systemy kieszeniowe albo sztywne moduły z tworzyw. Do tego dochodzi decyzja o sposobie uprawy – klasyczne podłoże lub hydroponika – oraz dobór oświetlenia, jeśli ściana roślin stoi w ciemniejszym miejscu.
Ogród wertykalny na panelach z filcu
Panele z filcu to lekkie maty z naszytymi kieszeniami na podłoże i rośliny. Dobrze sprawdzają się przy mniejszych ścianach, bo nie obciążają konstrukcji i łatwo je powiesić na zwykłym stelażu. Filc przepuszcza wodę i powietrze, więc ważne jest solidne zabezpieczenie ściany za panelem przed wilgocią (np. folią lub płytą odporną na wodę).
Ogród wertykalny z systemem kieszeniowym
Systemy kieszeniowe działają podobnie jak panele z filcu, ale kieszenie są wyraźniej uformowane i często wykonane z grubszych, technicznych tkanin. Każda roślina ma własną „komorę”, co ogranicza rozrastanie się korzeni na boki i ułatwia wymianę pojedynczych egzemplarzy. To dobre rozwiązanie, jeśli chcesz dowolnie zmieniać kompozycję zielonej ściany bez przebudowy całego systemu.
Ogród wertykalny z modułami z tworzyw recyklingowych
Sztywne moduły z tworzyw, często z recyklingu, tworzą zwartą konstrukcję z tylną płytą, miejscem na podłoże i warstwą izolacyjną. Taka budowa chroni ścianę przed wilgocią i pozwala łatwo rozprowadzić wodę w liniach kroplujących oraz odprowadzić jej nadmiar do rynienki lub zbiornika. Modułowe systemy są najpraktyczniejsze przy większych, cięższych ścianach i w reprezentacyjnych pomieszczeniach.
Podłoże w ogrodzie wertykalnym – ziemia czy hydroponika?
W pionowym ogrodzie możesz prowadzić rośliny w klasycznym podłożu lub w systemie hydroponicznym. Wybór zależy głównie od wielkości instalacji, Twojego doświadczenia i czasu, jaki chcesz poświęcać na pielęgnację.
Uprawa w ziemi jest bardziej intuicyjna. W modułach lub kieszeniach stosujesz lekkie podłoże do roślin zielonych z dodatkiem drenażu (np. keramzyt, perlit). Kontrolujesz wilgotność tak jak w zwykłych doniczkach.
Hydroponika opiera się na obojętnym podłożu (keramzyt, wełna mineralna, specjalne kostki) oraz roztworze nawozowym, który krąży w systemie. Woda i składniki pokarmowe trafiają równomiernie do wszystkich roślin – to ułatwia utrzymanie dużych, gęstych ścian. Aby założyć wertykalny ogród na hydroponice trzeba przygotować instalację: zbiornik, niewielką pompę oraz prosty układ przewodów, które doprowadzają roztwór do modułów i odprowadzają nadmiar wody z powrotem do zbiornika.
Mały, dekoracyjny ogród wertykalny w domu najczęściej wystarczy posadzić w ziemi; przy dużej, rozbudowanej ścianie warto rozważyć hydroponikę, zwłaszcza jeśli zależy Ci na stabilnych parametrach nawodnienia i nawożenia.
Oświetlenie ogrodu wertykalnego w domu – jak dobrać lampy LED?
Zielona ściana najlepiej rośnie przy dobrym świetle dziennym. Jeśli jednak stoi w ciemniejszym rogu pokoju albo daleko od okna, potrzebujesz oświetlenia asymilacyjnego.
Do domowych ogrodów wertykalnych najczęściej używa się lamp LED typu grow-light. Szukaj modeli o pełnym spektrum światła lub o barwie zbliżonej do światła dziennego. Przy wąskiej ścianie sprawdzają się podłużne listwy LED zamontowane nad górną krawędzią, przy szerszych kompozycjach lepiej działają panele ustawione tak, aby równomiernie oświetlały całą powierzchnię liści.
Lampy warto podłączyć do programatora czasowego. W okresie jesienno-zimowym dobrze jest utrzymać sztuczny dzień przez około 10-12 godzin. Wiosną i latem, przy mocnym słońcu, możesz skrócić czas świecenia lub ograniczyć oświetlenie do pochmurnych dni.
Jakie rośliny sprawdzą się w wertykalnych ogrodach na balkonie?
Sukulenty
Sukulenty lubią dobrze oświetlone miejsca, które otrzymują co najmniej kilka godzin dziennie światła słonecznego. To idealne rozwiązanie do ogródków pionowych. Rośliny mają zdolność do magazynowania wody, co ułatwia ich pielęgnację. Gatunki, które możesz zasadzić to: echeveria, haworthia, sedum, kalanchoe.
Rośliny jednoroczne
Rośliny jednoroczne zazwyczaj preferują pełne nasłonecznienie. W wertykalnym ogrodzie umieścić możesz zwisające petunie, lobelie, pelargonie czy begonie. Rośliny jednoroczne dodadzą całej przestrzeni koloru i charakteru.
Paprocie
Paprocie preferują umiarkowane światło i wilgotność. W zielonej ścianie możesz umieścić nerwowce, paprotki zdrojowe czy paprotki adiantum.
Rośliny powietrzne
Rośliny powietrzne potrzebują wilgotności i umiarkowanego światła. Nie wymagają natomiast ziemi! Są to np. tillandsie czy epifity. Wiszące rośliny powietrzne nadają wyjątkowy urok wertykalnym ogrodom na pionowej konstrukcji.
Najlepsze rośliny do ogrodów wertykalnych w domu
W domowej wersji wertykalnego ogrodu wykorzystać możesz również sukulenty, paprocie oraz rośliny powietrzne. Świetnie sprawdzą się tu także kaktusy oraz mchy, o ile zapewnisz im odpowiednie warunki.
Rośliny zielone
- rozchodnik – ma charakterystyczne mięsiste liście i wymaga minimalnej pielęgnacji,
- maranta - roślina o pięknych liściach w różnych odcieniach zielonego i fioletu,
- pilea – o małych, okrągłych listkach, jest dość łatwa w uprawie.
Rośliny pnące
- filodendron – piękna roślina pnąca, która dodaje zielonego uroku do wnętrza domu,
- potos (Epipremnum aureum) – ma sercowate liście, które pięknie prezentuje się w wertykalnych ogrodach.
Ogród wertykalny – zrób to sam! Instrukcja krok po kroku!
Marzy Ci się ogród wertykalny? Zrób to sam! Do wykonania zielonej ściany potrzebować będziesz:
- kratki, desek, gotowych paneli do wertykalnych ogrodów lub innej wybranej bazy dla pionowej konstrukcji,
- doniczek,
- ziemi i żwirku do drenażu,
- sadzonek i nasion,
- wkrętów, haków, kołków i linek – w zależności od typu mocowania konstrukcji do ściany.
Jak zrobić zieloną ścianę z roślin? Instrukcja:
Krok 1: Wybierz odpowiednie miejsce w domu lub na tarasie
Wybierz ścianę, na której zamocujesz konstrukcję. Upewnij się, że to miejsce, które zapewni optymalną ilość światła dla roślin.
Krok 2: Wybierz odpowiednie rośliny
Wybierz rośliny, które są odpowiednie do warunków oświetleniowych w danym miejscu. Zwróć uwagę na ich wymagania dotyczące wilgotności i temperatury. Niektóre gatunki preferują cień oraz stale mokre podłoże tak jak paprocie.
Krok 3: Wybierz konstrukcję
Ogrody wertykalne na ścianę stały się niezwykle popularne, dlatego też w sklepach ogrodniczych czy budowlanych bez problemu znajdziesz gotowe moduły paneli wertykalnych lub zestawy podwieszanych doniczek, które ułożyć możesz na pionowej płaszczyźnie. Jeżeli lubisz majsterkować, możesz pokusić się o samodzielne skonstruowanie podstawy dla roślin na zielonej ścianie. W projektach ogrodów wertykalnych DIY możesz wykorzystać np. drewniane europalety.
Krok 4: Przygotuj ścianę
Oczyść ścianę i usuń z niej półki, kable i inne akcesoria. Jeżeli chcesz, aby wertykalny ogród miał odpowiednie tło, pomaluj powierzchnię przed zawieszeniem konstrukcji.
Krok 5: Zamocuj konstrukcję na ścianie
Przykręcaj poszczególne elementy do ściany. Jeżeli wybrałeś specjalne moduły do wiszących ogrodów, postępuj zgodnie z instrukcjami producenta. Aby konstrukcja była stabilna i wytrzymała obciążenie doniczek z kwiatami, przykręć półki, wsporniki czy haki za pomocą wkrętów oraz kołków.
Krok 6: Posadź rośliny
Wypełnij doniczki ogrodowe ziemią i zasadź wybrane rośliny lub posiej nasiona. Zapewnij kwiatom odpowiedni drenaż wody, aby ich korzonki nie gniły.
Krok 7: Umieść doniczki na ścianie
Kiedy rośliny znajdą się już w doniczkach, czas umieścić je w wyznaczonych miejscach na zielonej ścianie. Pamiętaj, żeby ułożyć je tak, aby jedna roślina nie przysłaniała światła drugiej. Największe kwiaty warto umieszczać na dole, mniejsze na górze.
Przeczytaj również: Jak stylowo urządzić balkon w bloku?
Ogród wertykalny na balkonie – jak zadbać o nawodnienie?
W pionowym ogrodzie na balkonie podlewanie staje się ważniejsze niż w klasycznych donicach na podłodze. W takim układzie podłoże szybciej przesycha, a każda roślina ma ograniczoną ilość ziemi. Dlatego warto od razu zaplanować wygodny system nawadniania, który poradzi sobie także wtedy, gdy wyjeżdżasz na kilka dni.
Automatyczne systemy kropelkowe z programatorami Bluetooth lub Wi-Fi działają w oparciu o cienkie przewody, z których przy każdej doniczce wychodzi kroplownik. Przewód główny podłączasz do kranu lub zbiornika, a na jego końcu montujesz programator. Sterujesz nim z aplikacji w telefonie: ustawiasz godziny podlewania, długość cyklu i częstotliwość podlewania dla całej instalacji. Dobrze zaplanowany system kropelkowy nawadnia rośliny powoli, równomiernie i bez zalewania balkonu, a ty nie musisz pamiętać o konewce.
W wertykalnych ogrodach na balkonie spotyka się dwa podstawowe rozwiązania: obieg otwarty i obieg zamknięty.
- W obiegu otwartym woda wpływa z kranu lub zbiornika, przechodzi przez instalację i odpływa na zewnątrz – do rynny, korytka lub po prostu na podstawkę pod modułem. To prosty system, który dobrze sprawdza się przy kilku–kilkunastu doniczkach i niezbyt wysokiej ścianie roślin.
- W obiegu zamkniętym woda krąży między zbiornikiem a konstrukcją: pompa tłoczy roztwór nawozowy do górnych modułów, a nadmiar spływa z powrotem do zbiornika. Takie rozwiązanie lepiej pasuje do dużych, zwartych ścian, gdzie liczba roślin jest duża, a zużycie wody i nawozów chcesz mieć pod kontrolą.
Przy małym balkonie zazwyczaj wystarczy prosty zestaw kropelkowy z obiegiem otwartym, przy rozbudowanej, kilkumetrowej instalacji warto rozważyć system z pompą i zbiornikiem.
Jak nawozić ogród wertykalny na balkonie?
Pionowy ogród na balkonie dobrze reaguje na nawożenie płynne, czyli fertygację. Do zbiornika lub wody podawanej z kranu możesz dodać nawóz w płynie w stężeniu zalecanym przez producenta, zwykle stosowanym przy podlewaniu roślin balkonowych.
W sezonie wegetacyjnym (wiosna/lato) warto podawać taki roztwór co drugie lub co trzecie podlewanie, a raz w miesiącu przepłukać podłoże czystą wodą, aby wypłukać nadmiar soli mineralnych.
Zimą podlewanie i nawożenie ogranicz, szczególnie jeśli część roślin wchodzi w okres spoczynku. Dzięki takiemu schematowi rośliny w ogrodzie wertykalnym pozostaną gęste, dobrze wybarwione i w dobrej formie przez cały rok.
Stwórz swój własny wertykalny ogród!
Wertykalne ogrody to ciekawa wersja zielonych aranżacji. Możesz tworzyć je w swoim wnętrzu, na balkonach czy nawet w środku ogródka. Otaczanie się zielenią relaksuje i pozytywnie nastraja. Donice oraz pergole, które możesz wykorzystać w budowie pionowego ogrodu, znajdziesz także w HOME & GARDEN!
Architektura ogrodowa
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Jakie rośliny są najlepsze do ogrodu wertykalnego?
Najlepiej sprawdzają się gatunki o zwisającym pokroju lub pnącza, takie jak epipremnum, bluszcz czy paprocie. W warunkach zewnętrznych warto postawić na pelargonie, surfinie lub zioła, które stworzą gęstą, zieloną kaskadę.
Jak często podlewać zieloną ścianę?
Częstotliwość podlewania zależy od rodzaju systemu i warunków panujących w pomieszczeniu lub na tarasie. Ogrody wertykalne zazwyczaj wymagają częstszego, ale mniej obfitego nawadniania niż tradycyjne donice ze względu na mniejszą objętość podłoża.
Czy ogród wertykalny niszczy ścianę?
Prawidłowo zamontowana konstrukcja posiada warstwę izolacyjną, która chroni ścianę przed wilgocią. Przy domowych systemach warto stosować panele z tworzywa sztucznego lub specjalne stelaże, które zapewniają odpowiednią cyrkulację powietrza.
Czy można założyć ogród wertykalny w ciemnym pokoju?
Tak, jednak w takim przypadku konieczne jest zastosowanie roślin cieniolubnych oraz dodatkowego doświetlania specjalistycznymi lampami LED do roślin.
