W praktyce oznacza to, że na początek sezonu lepiej ustawić tunel na osi wschód-zachód, dłuższą ścianą na południe – zyskuje on więcej ciepła z nisko położonego słońca. Natomiast latem, gdy słońce jest wyżej, korzystniejsza jest orientacja północ-południe, bo oświetlenie jest równomierne przez cały dzień.
Sprawdź również: Sadzenie i uprawa papryki – wszystko, co musisz wiedzieć
Folia tunelowa zazwyczaj rozprasza światło, co pomaga uniknąć bardzo ostrych cieni, ale kąt padania promieni nadal wpływa na nagrzewanie gruntu (promienie z boku ogrzewają glebę inaczej niż te z góry). Musisz więc zdecydować, czy zależy Ci bardziej na bardzo wczesnym nagrzaniu gleby dla pierwszych upraw (orientacja E-W), czy na równomiernym doświetleniu latem (orientacja N-S).
Kierunek wschód-zachód – kiedy to ustawienie tunelu foliowego jest najlepsze?
Jak wspomnieliśmy, tunel ustawiony w osi wschód-zachód doskonale sprawdza się wczesną wiosną. Poranne słońce, padając nisko nad tunelem, mocniej nagrzewa ziemię pod folią. Dzięki temu już w marcu lub kwietniu można szybciej wysiać rozsadę, lub świeże nowalijki – sałatę, rzodkiewkę czy truskawki. Tunel w tym układzie przechwytuje promienie słoneczne zarówno rano, jak i pod wieczór. To przyspiesza start wegetacji.
Głównymi zaletami ustawienia tunelu wschód-zachód są:
- bardzo szybkie nagrzewanie podłoża na początku sezonu,
- wcześniejsze plony delikatnych warzyw i ziół,
- silne oświetlenie przy wschodzie i zachodzie słońca.
Wady tego ustawienia to:
- latem może być za ciepło – na południową stronę padają intensywne, bezpośrednie promienie słońca, więc temperatura wewnątrz tunelu mocno rośnie,
- wysokie rośliny (np. pomidory, ogórki) najlepiej sadzić przy północnej ścianie, żeby nie zacieniały niższych upraw. Wtedy niższe grządki po stronie południowej mają maksymalny dostęp do słońca.
Architektura ogrodowa
Kierunek północ-południe – jak ustawić tunel ogrodowy pod uprawy letnie?
Tunel ustawiony północ-południe (np. drzwi od strony południowej) działa najlepiej latem i przy wysokich, ciepłolubnych uprawach. W tej orientacji słońce przemieszcza się nad tunelem – rośliny w środku są doświetlane równomiernie z obu stron, dzięki czemu cały dzień mają światło. Taki układ jest idealny dla pomidorów, papryk, ogórków czy dyni – czyli roślin wymagających dużej ilości słońca i miejsca na wzrost.
Zalety ustawienia tunelu północ-południe:
- równomierne oświetlenie wnętrza tunelu przez większą część dnia,
- mniejsze ryzyko przegrzania roślin, bo słońce wędruje nad tunelem, a nie świeci bezpośrednio na jego bok,
- świetnie sprawdza się przy wysokich uprawach, bo rośliny nie rzucają na siebie cienia przez cały dzień.
Wady ukierunkowania tunelu północ-południe:
- wiosną ziemia nagrzewa się wolniej, bo kąt padania promieni jest niski,
- na początku sezonu może być potrzebne dodatkowe okrycie (np. słomą lub czarną agrowłókniną), aby podwyższyć temperaturę gleby.
Wiatr i bezpieczeństwo – w jakim kierunku ustawić tunel foliowy, aby nie odleciał?
Wiatr to poważne zagrożenie dla lekkiej konstrukcji tunelu foliowego. Mocne podmuchy mogą rozluźnić lub zerwać folię, a nawet przewrócić cały tunel. Dlatego wybierz miejsce osłonięte od dominujących wiatrów.
Przeczytaj także: Jaka szklarnia najlepsza – szklarnia z poliwęglanu czy ze szkła?
Najlepiej, jeśli po stronie, z której najczęściej wieje, znajdują się naturalne lub sztuczne osłony – np. mur, żywopłot, duże krzewy albo zabudowania. Taka bariera częściowo tłumi podmuchy.
Aby tunel foliowy nie został uszkodzony przez wiatr, ustaw go tak, żeby wiatr napierał na jego wąski koniec (szczyt), a nie na długi bok. W Polsce wiatr często wieje z zachodu, dlatego dobrze, jeśli szczyt tunelu jest skierowany na zachód lub wschód, a dłuższe boki ustawione są równolegle do kierunku wiatru.
Przy montażu koniecznie zakotwicz tunel – użyj do tego śrub gruntowych lub kotew, a nawet obciąż workami z piaskiem lub kamieniami. Dodatkową ochroną może być ustawienie żywopłotu czy niskiego płotu w bezpiecznej odległości (aby nie rzucał cienia) – to złagodzi podmuchy.
Tunele foliowe
Jak najlepiej ustawić tunel foliowy w trudnym terenie?
Tunel foliowy musi stać w pełnym nasłonecznieniu. Nawet krótki cień rzucany przez drzewo, ogrodzenie czy budynek znacznie obniża temperaturę wewnątrz i hamuje wzrost roślin. Nie stawiaj go więc po północnej stronie wysokich obiektów – cień od południa jest najbardziej szkodliwy.
Staraj się także nie lokować go bezpośrednio pod drzewami, bo nawet pojedyncze gałęzie mogą przysłonić światło. Przed przytwierdzeniem konstrukcji do gruntu sprawdź, czy żaden dach ani krzew nie padają cieniem na tunel w szczytowych godzinach nasłonecznienia.
Przed zamontowaniem tunelu musisz też dobrze wyrównać i wypoziomować teren – stabilne podłoże ułatwia montaż i mocne zakotwiczenie tunelu. To zminimalizuje ryzyko uszkodzeń w czasie burzy lub deszczu.
Jak urządzić tunel foliowy w środku w zależności od ustawienia?
Wnętrze tunelu rozplanuj tak, aby wykorzystać światło jak najlepiej. Grządki prowadź równolegle do dłuższej osi tunelu – ułatwia to równomierne doświetlenie roślin. Unikaj sytuacji, w której wysoka roślina zacienia tę za nią – na przykład w osi wschód-zachód sadź najwyższe rośliny po stronie północnej, a niższe bliżej południowej ściany.
Staraj się zachować szerokie ścieżki (60–80 cm), aby móc swobodnie przechodzić i pielęgnować uprawy. Zamontuj drzwi lub okienka wentylacyjne na obu końcach tunelu – dzięki temu w czasie upału łatwo wymienisz powietrze. Pamiętaj, że dobra cyrkulacja jest bardzo ważna – przez otwarte drzwi lub okienka szybko obniżysz temperaturę wewnątrz i zmniejszysz wilgotność.
Szklarnie z poliwęglanu
Tunel foliowy – jak ustawić go względem słońca?
To, jak ustawić tunel foliowy względem stron świata, zależy od tego, jakie uprawy planujesz. Orientacja północ–południe zapewnia roślinom bardziej równomierne nasłonecznienie przez cały dzień. Z kolei układ wschód–zachód lepiej sprawdza się przy wczesnych uprawach i wcześniejszych zbiorach.
Dowiedz się więcej: Ogrzewanie tunelu foliowego i szklarni – jak zapewnić odpowiednią temperaturę?
Chcesz postawić tunel foliowy w swoim ogródku? Modele z poliwęglanu i nie tylko znajdziesz w HOME & GARDEN! Sprawdź naszą ofertę i ciesz się uprawami już od wczesnej wiosny.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy można zmieniać ustawienie tunelu foliowego co sezon?
Tak, ale zwykle wiąże się to z ponownym przygotowaniem podłoża. Dlatego wielu ogrodników zostawia tunel w jednym miejscu na kilka sezonów. Przeniesienie ma sens wtedy, gdy ziemia się wyjałowi albo zmienią się potrzeby uprawowe.
Jak ustawić mały tunel na balkonie lub tarasie?
Ustaw go tam, gdzie jest najwięcej słońca – najlepiej od strony południowej lub zachodniej. Tunel powinien być stabilnie przymocowany (np. do barierki), a jego dłuższy bok warto ustawić wzdłuż balustrady. Unikaj cienia z górnych kondygnacji.
Czy ustawienie drzwi tunelu ma znaczenie dla wentylacji?
Tak. Najlepiej, gdy tunel ma drzwi z obu stron – zapewnia to przeciąg. Ważne też, aby łatwo można było je otwierać w upalne dni. Dobra cyrkulacja chroni rośliny przed przegrzaniem i chorobami.
Co zrobić, jeśli działka wymusza ustawienie tunelu w cieniu?
Usuń wszystko, co może zacieniać tunel – np. przytnij gałęzie lub przestaw meble ogrodowe. W bardziej zacienionych miejscach wybieraj gatunki, które lepiej znoszą niedobór światła. Możesz też zastosować białą agrowłókninę lub doświetlanie, ale najlepiej od razu wybrać możliwie najjaśniejszą lokalizację.
