Dlatego właśnie regularne odkażanie tunelu foliowego warto traktować jak inwestycję w plony – czyszczenie i dezynfekcja zabijają wiele chorobotwórczych zarodników i bakterii, a to w znaczący sposób zmniejsza ryzyko chorób i zwiększa szanse na obfite zbiory.
Przed odkażaniem dokładnie posprzątaj tunel – usuń resztki roślin, chwasty i zgniłe liście spod roślin. Sprawdź też stan konstrukcji – metalowe elementy oczyść z rdzy, plastikowe umyj wodą, a drewniane – pomaluj lub zaimpregnuj.
Architektura ogrodowa
Kiedy odkazić szklarnię? Na jesień czy w przedwiośnie?
Odkażanie tunelu najlepiej planować dwa razy w roku – po sezonie i tuż przed sadzeniem.
Odkażanie tunelu jesienią po zbiorach
- Od razu po usunięciu roślin zabierz je z tunelu i oczyść podłoże.
- Usuń liście, łodygi i resztki roślin – jeśli były chore, wyrzuć je, a nie kompostuj!
- Przekop glebę, aby wypuścić na zewnątrz szkodniki zimujące głębiej.
W tym czasie można usunąć lub naprawić uszkodzoną folię i przeprowadzić wstępne mycie konstrukcji. Wczesnojesienny przegląd i czyszczenie tunelu to profilaktyka, która ogranicza rozwój patogenów zimujących w pozostałościach po uprawach.
Sprawdź również: Czeka Cię montaż szklarni z poliwęglanu? Sprawdź, jak to zrobić
Odkażanie tunelu w przedwiośniu (luty–marzec)
Ostateczną dezynfekcję tuż przed pierwszymi siewami i sadzeniem wykonuje się, gdy temperatura przekroczy 0°C i ustabilizuje się w tunelu (optymalnie około +10°C lub więcej). Po jesiennym sprzątaniu przedsiewne zabiegi są łatwiejsze i skuteczniejsze. Przedwiosenne odkażanie niszczy pozostałe zarodniki oraz przygotowuje tunel na bezpieczny start nowej uprawy.
Czym odkazić tunel foliowy? Przegląd środków – mydło, siarka i chemia
Przy odkażaniu tunelu foliowego lub szklarni warto sięgnąć po środki o łagodniejszym działaniu, które są jednocześnie skuteczne. Dzięki temu ograniczysz liczbę patogenów i zmniejszysz ryzyko infekcji w kolejnym sezonie. Czym odkazić tunel foliowy lub szklarnię?
- Mydłem potasowym – to ekologiczny klasyk. Preparaty potasowe (często z dodatkiem np. czosnku) skutecznie oczyszczają konstrukcje zarówno szklarni, jak i tuneli foliowych. Roztwór mydła potasowego usuwa zabrudzenia, zarodniki grzybów i wirusy, nie uszkadzając folii ani metalu. Jest on bezpieczny dla roślin i środowiska, dlatego warto zacząć od gruntownego umycia ścian i ramy tuż przed dezynfekcją (najlepiej ciepłą wodą i gąbką lub miękką szczotką).
- Siarką (tzw. gazowanie) – dwutlenek siarki to tradycyjny środek do dezynfekcji szklarni. Kiedy spala się granulowaną siarkę (z dodatkiem saletry potasowej), uwalnia się dym, który niszczy zarodniki grzybów, bakterie i inne mikroorganizmy. Przy prawidłowo przeprowadzonym zabiegu siarka nie niszczy folii tunelu. Cały proces trzeba jednak wykonywać ostrożnie. Ważne! Intensywne działanie siarki może przyspieszać korozję stali ocynkowanej, dlatego po spaleniu siarki zaleca się dokładnie umyć i wysuszyć metalowe elementy konstrukcji.
- Inne środki chemiczne – w sklepach ogrodniczych dostępne są gotowe preparaty grzybobójcze i bakteriobójcze. Należą do nich m.in. płyny i proszki zawierające chlor, nadtlenek wodoru czy związki miedzi. Przykładowo roztwór podchlorynu sodu (0,5–2%) doskonale czyści powierzchnie (stół, podłogę, ściany) i likwiduje drobnoustroje, jednak po użyciu trzeba go dokładnie spłukać czystą wodą, aby nie zostawić toksycznego osadu.
Jak odkazić tunel po pomidorach? Walka z zarazą ziemniaczaną
Pomidor i ziemniak to rośliny z rodziny psiankowatych, podatne na tę samą chorobę – zarazę ziemniaczaną. Po uprawie pomidorów w tunelu należy wykonać bardzo dokładne porządki, aby zminimalizować ryzyko występowania tego patogenu. Jak to zrobić?
Dowiedz się więcej: Ogrzewanie tunelu foliowego i szklarni – jak zapewnić odpowiednią temperaturę?
1. Usuń wszystkie podpory i osprzęt
Oprócz wykopania roślin wyciągnij i zutylizuj zużyte sznurki, paliki, opaski i klipsy. Resztki wszystkich pędów i liści pomidorów (szczególnie noszące ślady choroby) trzeba wyrzucić – to główne źródło zakażenia.
2. Umyj ściany i folię
Po usunięciu roślin umyj całą konstrukcję. Użyj wspomnianego roztworu mydła potasowego lub delikatnego detergentu. Skrupulatnie oczyść ściany tunelu i płynnie usuń nawet niewielkie plamki (ziarna zarodników) – patogeny szarej pleśni czy zarazy nie przepuszczą brudu.
3. Zdezynfekuj glebę
Wierzchnia warstwa gleby (20–30 cm) może zawierać patogeny chorobowe. Możesz usunąć je za pomocą metod termicznych, np. pary wodnej – ta skutecznie zabija przetrwalniki.
Alternatywnie wymień glebę w połowie grządek lub przesyp ją kompostem i dolomitem. Możesz też zastosować łagodny biologiczny preparat (bakterie Bacillus albo grzyby Trichoderma) lub – jeśli to konieczne – fungicyd (np. preparat miedziowy). Do oprysków pomidorów przy pierwszych objawach choroby zaleca się m.in. tlenochlorek miedzi. Działa kontaktowo na zarodniki i hamuje rozwój patogenu.
Tunele foliowe
Czym odkazić szklarnię? Odkażanie szklarni miedzianem a bezpieczeństwo stelaża
Miedzian 50 WP to preparat kontaktowy zawierający 50% tlenochlorku miedzi, o działaniu grzybobójczym i bakteriobójczym. Działa powierzchniowo – jony miedzi hamują kiełkowanie zarodników i ograniczają rozwój infekcji.
Stosuje się go przede wszystkim do oprysków drzew owocowych i warzyw (m.in. jabłoni, grusz, pomidorów pod osłonami). Nie jest on jednak przeznaczony do bezpośredniej dezynfekcji folii czy metalu stelaża – preparat miedziany może reagować z powierzchniami i powodować przebarwienia lub mikrouszkodzenia.
W praktyce miedzian stosuje się na rośliny i glebę, a nie na osłonę tunelu. Jeśli jednak musisz go użyć w pobliżu konstrukcji, zawsze sprawdź etykietę produktu i ściśle przestrzegaj instrukcji. Środki miedziowe powinno się stosować oszczędnie i tylko tam, gdzie jest to konieczne.
Mycie i konserwacja folii oraz konstrukcji – instrukcja krok po kroku
Zanim rozpoczniesz nowy sezon upraw, warto dokładnie oczyścić tunel foliowy. Pozostałości po poprzednich roślinach, kurz i niewidoczne zarodniki mogą osłabić młode sadzonki i zwiększyć ryzyko chorób. Poniżej znajdziesz prosty plan działania – cztery kroki, które pozwolą Ci dobrze przygotować tunel do nowej uprawy.
1. Usuń resztki i uporządkuj podłoże
Usuń z wnętrza tunelu wszystkie pozostałości roślin, puste doniczki, narzędzia i inne zbędne elementy. Zagrab dokładnie liście i przekop ziemię – wyniesiona na powierzchnię gleba pozwoli przymrozkom zniszczyć zimujące szkodniki. Jeśli stosowałeś kompost lub obornik, zbierz jego pozostałości – mogą być siedliskiem patogenów.
2. Umyj folię i konstrukcję
Przygotuj roztwór wody z łagodnym detergentem (np. mydłem potasowym) i delikatnie spłucz całą powierzchnię folii – z zewnątrz i od środka. Uważaj, aby nie używać zbyt silnego strumienia wody.
Do trudno dostępnych miejsc użyj opryskiwacza z teleskopową lancą lub parownicy. Nie pomijaj drobnych elementów, jak klipsy i haczyki – tam również mogą ukrywać się zarodniki chorób.
Przeczytaj także: Jak zrobić tunel foliowy?
3. Przeczyść zakamarki i sprawdź konstrukcję
Wyczyść narożniki, szczeliny między profilami oraz miejsca mocowania folii – to tam gromadzi się najwięcej zanieczyszczeń. Użyj wąskiej szczotki lub myjki parowej, która dodatkowo działa dezynfekująco.
Sprawdź stan klipsów, uszczelek i ewentualnie przesuń lub wymień elementy mocujące, jeśli są zużyte.
4. Przewietrz i osusz tunel
Po zakończeniu czyszczenia zostaw tunel otwarty na kilka godzin, aby dobrze wysechł. Jeśli stosowałeś środki chemiczne lub parę wodną, pozwól im całkowicie wyparować. Suche i dobrze przewietrzone wnętrze ograniczy ryzyko rozwoju pleśni i chorób grzybowych.
Szklarnie z poliwęglanu
Już wiesz, jak odkazić tunel foliowy i szklarnię!
Jak widzisz, dbanie o uprawy w tunelu foliowym, to nie tylko nasadzanie i regularna pielęgnacja roślin. Przynajmniej 2 razy do roku – przed i po uprawach – należy dokonać dezynfekcji konstrukcji i gleby, aby usunąć wszelkie rozwijające się tam patogeny. Przeprowadzanie takich zabiegów to wyraz najwyższej troski o rośliny.
Jeżeli planujesz założenie tunelu foliowego na swojej posesji, koniecznie sprawdź ofertę HOME & GARDEN! W naszym sklepie znajdziesz rozmaite wymiary tuneli i inne elementy architektury ogrodowej, które idealnie wpasują się w Twoje potrzeby.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy można użyć Domestosu lub chloru do mycia folii?
Nie zalecamy. Środki chlorowe mogą uszkodzić folię, a ich opary i pozostałości negatywnie wpływać na rośliny. Zamiast tego użyj ciepłej wody z delikatnym detergentem i miękką gąbką albo mydła potasowego. Sprawdzą się też łagodne preparaty ogrodnicze przeznaczone do mycia i dezynfekcji szklarni oraz tuneli.
Jak odkazić ziemię w tunelu bez chemii?
Skuteczne są parowanie gruntu i solaryzacja – to naturalne metody, które wykorzystują ciepło. Można też wzbogacić glebę kompostem, popiołem lub biopreparatami z mikroorganizmami.
Może ona przyspieszyć korozję, zwłaszcza w wilgotnych warunkach. Podczas gazowania warto osłonić stelaż i po zabiegu dobrze przewietrzyć tunel. Ewentualny nalot wystarczy zmyć i zabezpieczyć farbą.
W jakiej temperaturze przeprowadzać odkażanie tunelu?
Optymalnie przy co najmniej 1°C wewnątrz tunelu. Niska temperatura osłabia działanie preparatów. Najlepszy czas to wczesna wiosna lub jesień przy stabilnej pogodzie.
